[Toàn Quốc] Tâm tư nghệ thuật với nghề truyền thống ở Đắk Nông

Không chỉ đáng giá về quá khứ kiến tạo và cảnh quan, Đắk Nông có bề dày quá khứ nền văn hóa với những giá trị đời sống văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng và đặc biệt.

nổi bật là không gian văn hóa cồng chiêng; sử thi Ot N’drong; hệ thống sự kiện dân gian; dệt thổ cẩm; đàn Tính hát Then… Hiện nay, trong Nhân dân còn bảo tồn, bảo tồn nhiều vốn nền văn hóa phong tục mang đặc trưng riêng của mỗi bản địa, khu vực miền. Qua đó, đóng góp to lớn vào kho tàng văn hóa bản địa Đắk Nông nói riêng và Việt Nam nói chung.

Trăn trở về công tác bảo tồn, phát huy quan trọng đời sống văn hóa, nghề truyền thống của các người bản xứ thiểu số (DTTS) trước nguy cơ mai 1 bản sắc, các nghệ thuật DTTS gửi gắm tâm tư, nguyện vọng về các giải pháp, cơ chế chính sách phù hợp để bảo tồn nền văn hóa tập quán trong thời kỳ hội nhập và tiến bộ.

Tham khảo : tranh son dau HCM Maison Chance

nghệ thuật ưu tú H’Nir

nghệ sĩ H’Nir (SN 1956) là người truyền lửa văn hóa phong tục bản địa Mạ ở xã Quảng Khê (Đắk Glong). Bà am đồng lòng và nhiệt tình giữ nghề dệt thổ cẩm như vái, áo, túi, khăn, khố và biết nhiều bài múa, hát dân ca… của người Mạ. Bà hoàn hảo các cấp chính quyền tiếp tục thích thú, tạo điều kiện tốt hơn nữa và thường xuyên mở nhiều lớp nghề dệt thổ cẩm để nhiều người biết dệt thổ cẩm truyền thống.

​

nghệ thuật H’Nir (bên trái) làm theo học viên dân tộc Mông cách dệt thổ cẩm của người Mạ tại làng du lịch tham quan văn hóa thôn 3, xã Đắk Som (Đắk Gong)

Tỉnh, các ngành chức năng cần giúp đỡ giới thiệu hàng hóa dệt thổ cẩm tại các Làng nền văn hóa kỳ nghỉ cộng đồng nằm trên tuyến khu vườn địa chất thế giới Đắk Nông để khách du lịch khi đến Đắk Nông tham quan có thể thuận tiện mua làm kỷ niệm… Đó là cách để khuyến khích thế hệ trẻ học, bảo tồn, phát huy nghề thổ cẩm truyền thống; đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân vùng.

Tham khảo thêm : tranh son dau phong canh gia re Maison Chance

nghệ thuật H’Nir chia sẻ về quá trình truyền dạy nghề dệt thổ cẩm với phóng viên Báo Đắk Nông

nghệ nhân Nhân dân H’Jang

Bà H’Jang (SN 1942) ở làng xã Kiến Đức (Đắk R’lấp) là nghệ nhân Nhân dân được Nhà nước công nhận và phong tặng danh hiệu 5 2019 vì “Đã có nhiều cống hiến tuyệt đẹp trong lưu giữ và phát huy di sản lịch sử phi vật thể của dân tộc”.

Tuổi đã cao nhưng ngày ngày bà vẫn miệt mài bên khung cửi để dệt nên những tấm vải sắc màu sặc sỡ của bản địa M’nông. Sau khi dệt thành những tấm vải, bà lại thiết kế, ngồi bên bàn máy khâu may lên các đặc sản váy, áo, túi, khăn… theo ý muốn.

​

nghệ thuật Nhân dân H’Jang (bên trái) chỉ dẫn thế hệ trẻ cách tạo hoa văn, dệt thổ cẩm phong tục

Theo nghệ nhân Nhân dân H’Jang, chính quyền các cấp cần thường xuyên nhóm tương đồng văn hóa, văn nghệ; nhóm tái hiện lại các lễ, hội phong tục. Bên cạnh đó, động viên, khuyến khích các tầng lớp Nhân dân, cán bộ, công nhân, viên chức nên mặc thường xuyên trang phục tập quán người bản xứ mình mỗi dịp lễ, hội, tết… để thể hiện đa dạng đa sắc 54 bản địa Việt Nam.

nghệ thuật ưu tú Nông Văn Hưu

nghệ nhân ưu tú Nông Văn Hưu, xã Nam Dong (Cư Jút) hiện đang bảo tồn nhiều hiện vật, tư liệu hát Then đàn Tính của dân tộc Tày. Ông trực tiếp sáng tác nhiều điệu Then và nghiên cứu, dịch sang tiếng Việt được hơn 150 bài. Nhiều bài Then hay, ý nghĩa do ông sáng tác như: Khúc tâm tình Đắk Nông, Pắc Pó mùa thu (ca ngợi Bác Hồ), Lời Then dâng Bác, Lời chào xứ Lạng, Đắk Nông kính chào quý khách…; đã được Câu lạc bộ hát Then xã Nam Dong dàn dựng và biểu diễn đã nhận được nhiều giải thưởng cao trong các liên hoan đàn Tính, hát Then của tỉnh, vùng và toàn quốc.

Ông Nông Văn Hưu không chỉ sáng tác lời Then mà còn biết chế tác đàn Tính

Theo nghệ thuật Nông Văn Hưu, thực tế nhiều nét đặc trưng, giá trị của các loại hình văn hóa phi vật thể đang dần mai 1. Nguyên nhân sâu xa chính là trong cộng đồng chưa hiểu được sự cần thiết phải lưu giữ và phát huy. độc nhất vô nhị, các cấp cơ sở vẫn chưa hứng thú đúng mức việc bảo tồn các quan trọng đời sống văn hóa tập quán trong cộng đồng.

khoảng thời gian tới, các cấp chính quyền, cơ quan quản lý Nhà nước phải thích thú, tạo điều kiện cho những nghệ sĩ “chưa chính danh” tham dự các hội thi, liên hoan để bổ sung vào bản thành tích nhằm hoàn thiện hồ sơ phong tặng hoặc có sự mềm dẻo trong tiêu chí phong tặng đối với các nghệ thuật lớn tuổi. Càng có nhiều nghệ nhân thì công tác bảo tồn, giữ gìn và truyền dạy nền văn hóa cũng như nghề truyền thống càng được thực hiện tốt.

nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê ban

Với đội ngũ người có uy tín ở Đắk Nông không thể không nhắc tới nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê Ban (sinh 5 1959), bản địa Ê đê, buôn Nui, xã Tâm Thắng (Cư Jút). Không những biết đánh cồng chiêng, chỉnh chiêng, ông Y Sim còn sử dụng thuần thục và chế tác nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê như đàn gung, đàn bruốt, đinh năm, đinh tuốt, tù và, trống...

Những giai điệu thân thiết, thân thương, gắn với cuộc sống hằng ngày của người dân nơi đây được ông lưu giữ và truyền tải đến mọi người. Cũng chính điều đó làm ông ngày càng gắn bó mật thiết hơn với niềm say mê nhạc cụ của bản địa cho dù cuộc sống thường nhật thay đổi, làm giảm đi nhiều những điều kiện để phát huy hết niềm nhiệt huyết, yêu thích ấy.

​

nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê ban sử dụng thuần thục nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê

Điều mà ông Y Sim Ê Ban vẫn trăn trở là những 5 gần đây, bà con ở các buôn làng vì thấy cái lợi trước mắt đã bán chiêng, cổ vật, những vật dụng quan trọng trong nhà. Số chiêng lớn, chiêng nhỏ các buôn chỉ còn sót lại vài cái riêng lẻ nên mỗi khi biểu diễn gặp nhiều khó khăn vì chiêng phải đủ bộ mới đánh được, thiếu 1 chiếc không thành bộ chiêng. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ không còn đậm đà trong việc giữ gìn, lưu giữ đời sống văn hóa tập quán.

khoảng thời gian tới, ông lý tưởng ngành văn hóa, địa phương tiếp tục hứng thú giúp đỡ hơn nữa về vật chất, tinh thần, mở các lớp dạy cồng chiêng, đan lát, chế tác nhạc cụ để các lớp con cháu tiếp tục phát huy, trân giữ quý giá tốt đẹp của bản địa Ê đê. Qua đó, góp phần lưu giữ, làm phong phú hơn viện bảo tàng của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh Đắk Nông.

Trung tam tu thien HCM - Maison Chance

Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam

Hotline : 090 906 2528

Web site tham quan thac Dray Sap Maison Chance : maison-chance.org/shop